https://www.facebook.com/ocalonyswiatENGLISH

Home / Młyn Gapa / Historia młyna

Historia Młyna Gapa

Fundacja Ocalony Świat

Historia Młyna Gapa | Fundacja Ocalony Świat

Dzisiejsza miejscowość Gapa, położona jest w gminie Ciechocin i na historycznej ziemii dobrzyńskiej, nad strugą Lubianką, zwaną już w średniowieczu pod nazwą Gwieździna, a później także Gnilszczyzna. Między 1148 a 1185 teren ten dostał się we władanie potężnych biskupów kujawskich, do których należał on do 1793 roku, czyli do drugiego rozbioru Polski. Miejscowość Gapa przynależała do klucza ciechocińskiego dóbr biskupów kujawskich. Po rozbiorze byłe dobra ciechocińskie zostały upaństwowione, a w 1828 roku car Rosji darował je skarbowi Królestwa Polskiego.

Położenie nad wspomnianą strugą przy jej ujściu do rzeki Drwęcy, spowodowało, że już w XIV wieku założono tu blisko siebie trzy zakłady przemysłu wiejskiego jakim były młyny – Dolnik, Gapę i Bierzgło. Młyn Gapa pod inną nazwą Cuczek wymieniony po raz pierwszy został w 1520 roku. Nieco później, bo w 1534 roku wymieniony został pod nazwą Weśredny, natomiast w 1564, 1582 i 1624 roku pod nazwą Czajka. W 1598 roku jego nazwa to Zaśredni. Dopiero w 1720 roku pojawia się nazwa młyna – Gapa i nazwa ta trwa do dziś. W 1564 roku młyn w Gapie miał trzy koła korzeczne. Młyn był na trzeciej mierze, to znaczy, że trzecią część zmielonej mąki jako zysk pobierał młynarz jako opłatę za przemiał oraz dwa wieprzy.

W 1598 roku młyn dzierżyła wdowa Dorota, natomiast w 1749 r. młyn Gapa i Dolnik należał do wdowy Marianny pierwszego małżeństwa Czapiewska, drugiego Pydynkowska. W 1775 roku młyn Gapa miał 2 dymy. W 1789 r. młyn Gapa dał biskupom kujawskim 60 zł. czynszu. W 1825 roku młyn Gapa miał 4 dymy. Przed 1810 rokiem młyn Gapa dostał się we władanie rodziny Chlebowskich, natomiast na krótko przed 1854 rokiem przeszedł we władanie rodziny Dulczewskich. W rękach tej ostatniej rodziny młyn był do okresu po drugiej wojnie światowej. W 1881 r. osada młynarska Gapa w powiecie lipnowskim, gminie Nowogród i parafii Ciechocin nad strumieniem bez nazwy, należąca do Skarbu liczyła 101 morgów ziemi, w tej liczbie 63 morgi ornej ziemi, 2 domy, 23 mieszkańców i młyn wodny.

W 2015 roku, zabytkowy, drewniany młyn, wszedł w posiadanie Tomasz Curyło – założyciela i prezesa Fundacji Ocalony Świat.

Opracowanie: Ryszard Kowalski, Golub- Dobrzyń


Dzisiejsza miejscowość Gapa, położona jest w gminie Ciechocin i na historycznej ziemii dobrzyńskiej, nad strugą Lubianką, zwaną już w średniowieczu pod nazwą Gwieździna, a później także Gnilszczyzna
Historia młyna | Nowa Wieś